Anasayfa » Haberler » ABD’nin ardından BM’den de Çin’e tepki: Sincan gerilimi

ABD’nin ardından BM’den de Çin’e tepki: Sincan gerilimi

Birleşmiş Milletler (BM), Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki “yasadışı” bir şekilde gözaltında tutulan 1 milyona yakın Uygur’un derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu. ABD Kongre üyesi çok sayıda Cumhuriyetçi ve Demokrat isim, Çin için yaptırım talep etmişti.

BM Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Uluslararası Sözleşmesi’nin denetim organı olan Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi’nin, 6-30 Ağustos’ta BM Cenevre Ofisi’nde gerçekleştirilen 96. oturumuna ilişkin raporu açıklandı.

BM insan hakları uzmanlarının hazırladığı Komite’nin raporunda, Çin hükümetinin “terörizm” ve “ayrılıkçılık” kavramlarının tanımlamalarını geniş tutması eleştirildi.

Raporda, “Komite, Çin yasalarındaki terörizmin geniş tanımı, aşırıcılığa belirsiz atıflar ve ayrılıkçılığın belirsiz tanımıyla ilgili raporlardan endişe duymaktadır.” ifadesi kullanıldı. Komite, Çin yasalarındaki bu tür tanımlamaların “barışçıl şekilde kendi haklarını kullanmak isteyen Uygur, Budist, Tibetli ve Moğollar da dahil olmak üzere etnik ve dini azınlıklara karşı kullanılabileceği” ve “suçlu profilini” kolaylaştıracağı uyarısında bulundu.
Çin’de Uygur, Tibetli ve diğer etnik azınlıklara mensup barışçıl siyasi gösteri yapanlarla insan hakları savunucularının işkence ve kötü muameleye maruz kaldığının vurgulandığı raporda, “Komite, ayrıca Uygurlu bazı tutukluların uzun süreler boyunca tecrit altında tutuldukları ve bunun işkence ve diğer kötü muamele çeşitlerine maruz kalma riskini doğurduğuna ilişkin haberlerden de daha fazla endişe duymaktadır.” değerlendirmesinde bulunuldu.

“SELAMLAŞMA BİLE YASAK”

Raporda, çok sayıda “etnik Uygur” ve diğer Müslüman azınlık mensuplarının kendilerine “herhangi bir suçlama olmaksızın” ve “yargılama” yapılmaksızın “terörizm ve dinsel aşırılıkçılık” bahanesiyle genelde uzun süreler boyunca hücre hapsinde tutulmasının alarm verici olduğu vurgulandı.
BM insan hakları uzmanlarının raporunda, uzun süreli tutukluların sayısına dair resmi bir veri bulunmamasından ve hatta çeşitli dönemlerde Uygurların “yeniden eğitim kamplarında” Müslüman “etno-din kültürünün” günlük selamlaşmasını yapmasından dolayı tutulmasından esef duyulduğu ifade edildi.
Komite, resmi veri bulunmamasına rağmen, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde “yasa dışı” bir şekilde gözaltı tutulan Uygurların sayısının 1 milyona kadar ulaşabileceği tahmininde bulundu.

“DERHAL SERBEST BIRAKIN”

Raporda, Uygur halkının orantısız olarak kitlesel halde gözetim altında tutulduğu, sık sık polis tarafından durdurulduğu, polis kontrol noktalarındaki istasyonlarda cep telefonlarının tarandığı, DNA örneklerinin alındığı ve ülke dışına çıkmak için yaptıkları müracatlara yıllarca cevap verilmediğine dikkat çekildi.

Seyahat kısıtlamalarının en çok da hac gibi dini vazifesini yerine getirmek isteyenler üzerinde olumsuz etki yaptığı belirtildi.
Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nin Hotan kentinde Uygur dilinin eğitiminin yasaklandığına değinilen raporda, yurt dışına çıkan birçok Uygur’un kendi istekleri dışında Çin’e tekrar zorla gelmek zorunda bırakıldıklarına ve gönülsüz olarak ülkelerine dönen bu kişilerin güvenlik endişesi duyduklarına işaret edildi.
Raporda, Çin’in tüm bu uygulamalardan vazgeçmesi gerektiğinin altı çizilerek, hukuksuz olarak tutulan bir milyona yakın Uygur’un derhal serbest bırakılması çağrısında bulunuldu.

UYGURLU ÖĞRENCİLER İDDİASI

BM’nin azınlıklar konusundaki bağımsız uzmanı ve Komite üyesi Gay J. McDougall, dün yaptığı açıklamada, Çin’in uygulamalarına tepki göstermişti.
McDougall, Türkiye ve Mısır dahil bazı ülkelerden Çin’e gelen yüzden fazla Uygurlu öğrencinin alıkonulduğu ve bazılarının tutukluyken öldüğü iddialarını dile getirmişti.

ABD ÇİN’E YAPTIRIM İSTEMİŞTİ

Öte yandan, dün ABD Kongre üyesi çok sayıda Cumhuriyetçi ve Demokrat isim, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki “Müslüman azınlığa kötü muamele” yapıldığı nedeniyle Çin’e yaptırım getirilmesini talep eden mektup kaleme almıştı.

Çin Dışişleri Bakanlığı, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki insan hakları ihlalleri gerekçesiyle ABD’li yetkililerin Çin’e yönelik yaptırım talep etmelerine tepki göstermişti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hua Çunying, başkent Pekin’de düzenlediği olağan basın toplantısında, ABD’li yetkililerin Pekin yönetimine Sincan’da insan hakları ihlalleri yaptığı gerekçesiyle yaptırım talep etmelerine ilişkin, Çin’in insan hakları kayıtlarının ABD’den daha iyi durumda olduğunu savunarak, Çin’deki etnik azınlıkların dini özgürlüklerinin kanunlarla korunduğunu savunmuştu.

 

Hakkında admin

x

Check Also

Çin’in Doğu Türkistan belgeleri basına sızdı! İzahı olmayan neden

Çin’in gözaltı kamplarında tutulan yüz binlerce Müslüman Uygur Türkü ile ilgili belgelere uluslararası medya ulaştı. Belgelerde Uygurların “kızının türban takması”, “yurt dışından biriyle iletişim kurmak”, “yabancı internet sitesine girmek” veya “güvenilmez olmak” gibi nedenlerle kamplara gönderildiği görülüyor. GİRİŞ 18.02.2020 16:54GÜNCELLEME 18.02.2020 17:19 ...

Türk Dünyası Jeopolitiği Perspektifinden Kuşak ve Yol projesine bakış

Çin Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul Türk Ocakları ve Uygur Akademisi tarafından ortaklaşa düzenlenen “Türk Dünyası Jeopolitiği Perspektifinden Kuşak ve Yol projesine bakış” konulu panelimizin 3.sünü 22.02.2020 tarihinde İstanbul Türk Ocaklarının Çemberlitaş’taki konferans salonunda gerçekleştirdik.Panelimiz aziz Türkiyemizin ve Doğu Türkistan’ın istiklal marşlarının ...

Doğu Türkistan’da korona virüsün ne kadar yayıldığı sorusuna ‘devlet sırrı’ cevabı

Çin’de ortaya çıkan ölümcül koronavirüs (2019-nCoV) salgınının Doğu Türkistan’da ne kadar yayıldığına ilişkin soruya, Çinli yetkililer “devlet sırrı” cevabını veriyor. Koronavirüsün yetersiz sağlık ve temizlik koşullarına sahip Doğu Türkistan’daki toplama kamplarına sıçramasından endişe ediliyor. Radio Free Asia (RFA) konuyla ilgili ...

Coronavirüs Çin ve dünya ekonomisini nasıl etkiledi?

Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan coronavirüs Çin ve dünya ekonomisini olumsuz anlamda etkilerken birçok şirket mağazalarını kapatmaya devam ediyor. Uzmanlar ise, coronavirüsten Çin ve dünya ekonomisinin ciddi anlamda olumsuz olarak etkilendiğini ifade etti. Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve kısa ...

Doğu Türkistan’da neler oluyor

Çin’in Wuhan kentinde patlak veren coronavirüs salgını Çin zulmü altındaki Doğu Türkistan’da can almaya devam ediyor. Urumçi şehri karantinaya alınırken vaka sayısının 39’a yükseldiği öğrenildi. Çin yönetiminin insanları 60’tan fazla ceza kampında kötü koşullar altında alıkoyduğu Doğu Türkistan’da coronavirüs vaka ...

Doğu Türkistan’da coronavirüs bahanesiyle soykırım

Çin’de patlak veren coronavirüs tehdidinin birçok ülkenin yanı sıra Doğu Türkistan’a da sıçradığı iddia edildi. Urumçi karantinaya alınırken bölgedeki toplama kamplarından virüs bahanesi ile Uygur Türklerine soykırım yapılacağı endişesi de arttı. Doğu Türkistan’da Uygur Türklerine yapılan zulüm devam ederken, coronavirüs ...

STK’LAR ‘DOĞU TÜRKİSTAN’I ELE ALDI

Şanlıurfa’daki Sivil Toplum Kuruluşları tarafından “Ümmetin Yetimleri Doğu Türkistan’da Neler Oluyor?” adlı konferans düzenlendi. Mozaik AVM’de düzenlenen programa Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği Genel Sekreteri Abdulahad Abdurrahman’ın yanı sıra İnsani Yardım Platformu Başkanı Osman Gerem, Memur-Sen İl Temsilcisi ve ...

“Çin İşkencesinin Eğitim ve Uygulama Laboratuvarı: Doğu Türkistan”-2

Doğu Türkistan’ın Çin işgalinde yaşadıklarını, buradaki Türklerin dinî ibadetten tutun da, kimlik, kültür asimilasyonu, ad, soyad değiştirilmesi, çocuk sayısının azaltılması gibi deccalin bile aklına gelmeyeceği zulüm çeşitlerini dile getiren Ali Yurtgezen hocanın Mostar Dergisi Mayıs 2018 / 159. sayısındaki “Çin ...

Dünya Müslüman Alimler Birliği’nden Uygurlara haklarının verilmesi çağrısı

Dünya Müslüman Alimler Birliği Genel Sekreteri Ali el-Karadaği, Doğu Türkistan’daki Uygurlara dini, toplumsal, siyasi haklarının verilmesini talep ettiklerini duyurdu. Dünya Müslüman Alimler Birliği Genel Sekreteri Ali el-Karadaği, Doğu Türkistan’daki Uygurlara dini, toplumsal, siyasi haklarının verilmesini talep ettiklerini duyurdu.  İstanbul’da Dünya ...